Text size
woensdag, december 12, 2018

Onderwijs

In het onderwijs kan het bewustzijn groeien over de omgang met integriteit. Er zijn veel opzienbarende kwesties geweest de laatste tijd, met name in het HBO. Risico's zijn er volop, individuele organisatie besteden daar zorg aan, maar doen dat vaak het liefst in eigen vertrouwde kring. Bouwen aan Integriteit werkt (vooral) aan initiatieven om sectorbreed de strategische discussie over integriteitontwikkeling te stimuleren. 

Je bent teamleider bij het ROC in de regio en voelt je sterk met je werk verbonden. Jonge mensen helpen zich te ontwikkelen is een prachtig beroep. Je stimuleert je mede-docenten om net zo betrokken te zijn als jij. In één van de moeilijke klassen zit een studente die een een zware tijd meemaakt. Ze heeft schulden omdat ze voor haar ouders die alcoholisten zijn in de bres moest springen en ze heeft een nog jong kind dat ze alleen opvoedt. Je ziet dat ze erg gemotiveerd is om de opleiding af te maken en om iets te bereiken in het leven. Maar ze is vaak afwezig, omdat ze moet bijverdienen en omdat de goedkope oppas niet altijd komt opdagen. Omdat ze al erg veel afwezig is geweest, loopt ze het risico dat de studiefinanciering wordt stopgezet bij nog meer verzuim. Kort voordat haar stageperiode bij een reclamebureau begint kan ze bij haar oom een week werken in de horeca en daarbij veel geld verdienen om de schulden af te lossen. Ze vraagt je om de formele datum van de ingang van de stage een week te antidateren. Wat doe je?

Dilemma's bespreken in uw organisatie. Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. , of bel 0031 654 770 154

Onderwijs

Pilot integriteitmodule bij LMC

Bij de Rotterdamse onderwijsinstelling voor voortgezet onderwijs LMC heeft Bouwen aan Integriteit workshops verzorgd voor directeuren en teamleiders waarin organisatiespecifieke integriteitdilemma's zijn besproken. In het vervolg daarop is een pilot gestart met een aantal scholen die de Integriteitmodule gebruiken om de dialoog over integriteit met alle docenten en medewerkers te kunnen voeren. De teamleiders worden door Bouwen aan Integriteit getraind om de gesprekken in hun teams op een effectieve wijze te kunnen invullen. Daartoe hebben zij o.a. ook de beschikking over de rapportages die de Integriteitmodule heeft gegenereerd uit de antwoorden die zijn gegeven door hun teamleden. De eerste resultaten laten zien dat er - zoals in veel organisaties het geval is - aanzienlijke verschillen zijn tussen teams en scholen wat betreft de gegeven antwoorden. 

Integriteit bespreken bij Zaan Primair

De stichting Zaan Primair is het bevoegd gezag van 28 scholen voor openbaar primair onderwijs in de gemeente Zaanstad. Dagelijks werken zo’n 750 personeelsleden met hart en ziel aan kwaliteitsonderwijs voor ruim 6900 leerlingen. Op 4 november 2014 spreekt de schoolleiding van Zaan Primair met elkaar over integriteit en over de wijze waarop integer gedrag nog sterker verankerd kan worden in de organisatie. Bouwen aan Integriteit begeleidt de discussie.

Presentatie Albeda College

Bouwen aan Integriteit heeft een presentatie verzorgd voor het HRM-platform van het Albeda College (ROC). Onderstaand de sheets:

Loading ...

Integriteit bespreken LMC

Bij de Rotterdamse onderwijsinstelling LMC is de voormalige voorzitter van het college van bestuur onderwerp van een fraudeonderzoek. Er zijn onregelmatigheden geconstateerd in de aanbesteding van diensten onder zijn leiding. Belangenverstrengeling en zelfverrijking waren daarbij aan de orde. De organisatie is geschrokken van de gebeurtenissen en vraagt zich af hoe het heeft kunnen ontstaan en vooral hoe dergelijke praktijken in de toekomst kunnen worden voorkomen. Om die vragen te beantwoorden is het nodig opnieuw met elkaar in gesprek te gaan over integriteit en wat dit concreet betekent in de organisatie. Bouwen aan Integriteit begeleidt deze gesprekken.

Strategiediscussie ROC's

De Rotterdamse onderwijsinstellingen willen nadenken over wat integriteit voor hun organisaties, hun medewerkers en leerlingen betekent en welke stappen ze gezamenlijk kunnen zetten om integriteit te bevorderen. Integriteit.nl en Bouwen aan Integriteit verkennen de mogelijkheden om een werkconferentie hierover te organiseren, in eerste instantie met de bestuurders. Er is veel animo voor. Binnenkort meer nieuws hierover.

Integriteit in het onderwijs

Hoe zou een 'stacatto' tekst er uit kunnen zien waarin argumenten worden aangegeven om in de sector op een strategische wijze over de toekomst van integriteitontwikkeling te spreken. Een eerste aanzet:

Integriteit is belangrijk

  • Steeds meer maatschappelijke aandacht voor integriteit en de consequenties van het gebrek ervan (schendingen).
  • Bedrijfsleven, overheid (al heel lang) en in toenemende mate laatste jaren maatschappelijke ondernemingen (wonen, zorg, onderwijs)!!
  • Waarom deze aandacht is niet systematisch onderzocht, maar wel zichtbaar feit. Vermoeden: meer behoefte aan transparantie, wegvallen traditionele normen en structuren, financiële druk en 'enclosure' vanwege massamedia.
  • Impact is erg groot aan het worden. Schendingen vernielen reputaties en dus (markt)posities; integriteit wordt ook steeds vaker strategisch ingezet in machtsspellen (beschadigen).
  • Niet alleen risico's beperken, steeds meer ontstaat ook het besef dat integriteit een positief effect heeft op homogeniteit en consistentie (je eigenlijke taak uitvoeren) en dus waarde creëert.

Vragen

  • Elke organisatie moet zich de vraag stellen hoe zij staat in deze ontwikkeling. Wat betekent het voor hen, wat kunnen ze en wat moeten ze doen. In ieder geval vanuit de gedachte dat schandalen en reputatieverlies moeten worden voorkomen. Dus ook onderwijsinstellingen. Het gaat niet alleen om fraude etc, maar om een veel breder bereik aan gedragingen waar de organisatie op wordt aangesproken. Voorbeelden noemen:
  • Als er in een sector een reeks affaires of een aantal opzienbarende schendingen ontstaat moet de vraag rijzen wat dat betekent, of er een structureel probleem kan zijn (is nog veel onder de oppervlakte?) en of er strategische maatregelen nodig zijn. Voor de beantwoording van de vraag is nodig: bewustzijn van het thema, inschatting van de mogelijke risico's en kennis van (preventieve) maatregelen die kunnen werken. En natuurlijk: de wil om er wel of niet iets aan te doen.
  • In de onderwijssector nog geen systematische aandacht voor het thema. Terecht of onterecht? Zo blijven, of iets doen?

Lessons learned

Wat is gebeurd in corporatiesector

  • Om de verkennende discussie te accommoderen is het interessant kennis te nemen van de lessen uit de corporatiesector.
  • Ook maatschappelijke ondernemingen : private organisaties met maatschappelijke taken. Vroeger sterk in de overheidsteugels, daarna meer vrijheid om te ondernemen in een concurrerende markt. Een beetje zoals echte bedrijven. Speelveld en bereik is vergroot.
  • Gevolgen: meer ondernemende waarden in de corporaties, meer creatieve omgang met private (commerciële) partijen, meer investeringen. Is een goede ontwikkeling in het algemeen, maar regelmatig ging het fout: naïeve corporaties in de luren gelegd door veel slimmere marktpartijen, bestuurders die geen maat meer zagen, wilden meespelen in een andere liga, schaalvergrotingen, steeds hogere salarissen en gedragspatronen a la captains of industry, te veel risicos' met maatschappelijk gebonden kapitaal, verkeerde mensen aan de top die het wel interessant vonden om veel te verdienen en weinig risico's te lopen. Etc.
  • Sluipenderwijs verschuiven waarden en gedragingen en opeens (meestal onverwacht en toevallig in de tijd) tuimelt het omver en worden een aantal schandalen openbaar. Eerst ontkenning in de sector, dan duiken de pers en belanghouders (die allang de signalen van de verschuiving hadden gezien maar er nog niks concreets mee konden) er op en worden er meer schendingen 'ontdekt' alsmede een patroon dat leidt tot een wezenlijke discussie over de cultuur in de corporatiesector en of die organisaties nog wel goed doen waar ze eigenlijke voor zijn. Reputatieverlies.Toezichthouders van de sector en de politiek willen 'ingrijpen' en de sector verliest de regie.
  • Rode draad is dat het in het spanningsveld tussen ondernemend zijn en maatschappelijke waarde creëren nogal wat corporaties de weg van lieverlee zijn kwijtgeraakt. Er werd meer gestuurd op eigenbelang dan op het goed uitvoeren van de primaire taak. Een goed ontwikkeld discours van rationalisaties (eigen gedrag goedpraten) hield deze attitude in de lucht. Totdat de wal (incidenten, schendingen) het schip keert.

Wat hebben ze gedaan om te keren

  • Bewustwording, initiatieven vanuit brancheverenigingen: risicoanalyses, discussies over kernopgaven. Landelijke bijeenkomsten over integriteit, workshops voor commissarissen, bestuurders en financieel directeuren. Ontwikkeltrajecten binnen organisaties zelf, ondersteund door kennis vanuit brancheorganisaties. Sectorbrede meldpunten en voorbeeld-protocollen. Opstellen handboek integriteitbeleid voor corporaties vanuit de sector zelf samen met experts en belanghouders.
  • Rode draad is: tussen regels en gedrag, m.a.w. het gaat om gedrag en regels kunnen daarbij ondersteunen. Niet alleen focussen op beheermaatregelen, maar vooral ook op overtuigingen waarden en cultuur. Deze aanpak werkt: de toezichthouder monitort alle corporaties op integriteit en meet vooruitgang.

Onderwijs: verkenning

  • Zijn de lessen waardevol?
  • Kan in de onderwijssector zo'n scenario ook bestaan?
  • Hoe belangrijk is het onderwerp?
  • Waar liggen de belangrijkste aandachtpunten en risico's in de sector?
  • Wat is met integriteit te winnen?
  • Hoe kunnen onderwijsinstellingen er aan werken?
  • Wat kan/moet er vanuit de sector gebeuren?
  • Hoe kunnen belanghouders (overheid, leerlingen) aansluiten?

Dilemma's voor het Albeda College

Het Albeda college in Rotterdam is een grote ROC instelling met met ruim 50 vestigingen in de regio Rijnmond. Zij bieden meer dan 300 verschillende beroepsopleidingen, cursussen en trainingen. Jaarlijks vinden meer dan 20.000 deelnemers de weg naar het Albeda College. Zo'n 50 managers en leidinggevenden van het college hebben onder begeleiding van Bouwen aan Integriteit met elkaar gesproken over de kernwaarden van de organisatie en de integriteitdilemma's die medewerkers kunnen ervaren in het dagelijkse werk. Albeda is een fusieorganisatie waarin verschillende culturen en oriëntaties naast elkaar bestaan. De procedures, regels en beheerinstrumenten zijn op orde. Nu wordt gewerkt aan de cultuur, waarbij elkaar aanspreken en voorbeeldgedrag tonen aandachtpunten zijn.

E-learning openbaar onderwijs in Rotterdam

Bouwen aan Integriteit heeft samen met Integriteit.nl de vraag gekregen om een voorstel te maken voor de training van de medewerkers (4000 leerkrachten) van het openbaar onderwijs in Rotterdam. Thema is het omgaan met de kernwaarden van de organisaties en met dilemma's die in de alledaagse praktijk van het werk kunnen ontstaan. Hoe kan je de goede keuzes maken op basis van de bestaande kernwaarden. Een e-learning programma is voor zo'n grote organisatie het meest gepast. De gedachte is om een programma uit te voeren volgens het concept van train-de-trainer.